De eerste tekenen van oorlog in de BIE-regio

De eerste tekenen van oorlog in de BIE-regio
De eerste tekenen van oorlog in de BIE-regio

In de BIE-regio barstte het oorlogsgeweld los op maandag 19 oktober 1914, een dag die de plaatselijke geschiedenisboeken zou ingaan als "Schuwe Maandag". Dat betekent echter niet dat de oorlog voordien nog niet voelbaar was voor de inwoners van de streek.…

De oorlogskeuken

De oorlogskeuken
De oorlogskeuken

Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog was België voor heel wat grondstoffen en landbouwproducten afhankelijk van import. Door de oorlog draaide de internationale handel volledig in de soep en werd voedselbedeling problematisch voor de Belgen. Door de Duitse bezetting was er in België amper 125.000 hectare vrije landbouwgrond beschikbaar, waarvan 86.000 hectare bovendien onder water was gezet om de opmars van het Duitse leger een halt toe te roepen. 95% van de Belgische landbouwgrond was…

Duitse Infrastructuur

Duitse Infrastructuur
Duitse Infrastructuur

Omwille van zijn strategische ligging achter het front was de BIE-regio een belangrijk knooppunt voor de aanvoer van munitie, levensmiddelen en soldaten naar het front. De Duitse bezetter eiste daarvoor heel wat gebouwen in de gemeentes op, maar bouwde ook zelf infrastructuren.…

Gedwongen arbeid en krijgsgevangenen

Gedwongen arbeid en krijgsgevangenen
Gedwongen arbeid en krijgsgevangenen

Tijdens de Eerste Wereldoorlog kwamen er in de BIE-regio heel wat krijgsgevangenen aan. Dit waren soldaten uit het geallieerde kamp die gevangengenomen waren door de Duitsers. De krijgsgevangenen werden zowel aan als achter het front tewerkgesteld. Ook burgers uit de BIE-regio werden tijdens de oorlog opgeëist om de Duitse zaak te dienen.…

Kunst tijdens de oorlog

Kunst tijdens de oorlog
Kunst tijdens de oorlog

Op het eerste gezicht lijken oorlog en kunst ver van elkaar af te liggen, maar toch blijkt dat kunstenaars uit allerhande disciplines zich door de gruwel en verwoesting van de oorlog lieten inspireren. Dat was ook het geval in de BIE-regio tijdens de Eerste Wereldoorlog. Niet alleen soldaten lieten hun artistieke kant zien, ook de burgers aan het thuisfront gingen soms creatief aan de slag met oorlogsthema’s en -objecten.…

Luchtvaart

Luchtvaart
Luchtvaart

Tijdens de Eerste Wereldoorlog speelde luchtvaart voor het eerst in de Europese geschiedenis een beslissende rol. Oorlogsvoering die berustte op luchtvaart was kenmerkend voor Wereldoorlog I, en luchtvaarttechnieken ondergingen dan ook een grote evolutie doorheen de oorlog. De overmacht in de lucht was wisselend. In april 1917, omwille van de zware verliezen aan geallieerde zijde ‘Bloody April’ genoemd door de Britten, had Duitsland de controle over het luchtruim in handen. Van juni 1917 to…

Onderwijs

Onderwijs
Onderwijs

Tijdens de Eerste Wereldoorlog stond het onderwijs in de bezette gebieden op een laag pitje. Heel wat leraars hadden zich bij het begin van de oorlog opgegeven als vrijwilliger of waren met hun gezin op de vlucht, waardoor er in veel scholen een tekort was aan leerkrachten. Interim leerkrachten en kloosterzusters werden ingezet om het tekort aan onderwijzend personeel op te vangen.  …

Ontspanning tijdens de oorlog

Ontspanning tijdens de oorlog
Ontspanning tijdens de oorlog

Omdat de BIE-regio net achter het front lag, was de streek belangrijk als rust- en herstelplaats voor de soldaten. In gemeenten als Ingelmunster, Izegem en Lichtervelde werden vele Duitse soldaten voor enkele weken ingekwartierd.  Tijdens hun verblijf moesten de soldaten enkele taken vervullen, zoals het onderhouden van hun kledij en wapens. Daarnaast moesten ze deelnemen aan allerlei militaire oefeningen. Weg van het front was er echter ook tijd om te ontspannen. Hiertoe waren er heel wat mog…

Op de vlucht

Op de vlucht
Op de vlucht

Een maand na de start van de oorlog in België, arriveerden in september 1914 de eerste vluchtelingen in de BIE-regio. De meesten onder hen kwamen uit de regio rond Leuven, Brussel en Antwerpen. Ze kregen vaak de naam 'Mechelaars' door de plaatselijke bevolking omdat velen onder hen uit Mechelen kwamen. Het college in Lichtervelde deed in de eerste oorlogsmaand dienst als opvangplaats voor de Mechelse vluchtelingen. Ook in Moorslede gebruikte men het klein college voor de eerste opvang. De vluc…

Regels en Wetten

Regels en Wetten
Regels en Wetten

Tijdens de eerste oorlogsmaanden bleek al snel dat de Duitsers de bezetting goed hadden voorbereid. Bijna alle bezette gemeenten kreeg een militair bestuur dat het leven van de inwoners aan banden legde met heel wat regels en wetten. In bijna iedere gemeente richtte men een Ortskommandantur op met aan het hoofd een plaatscommandant, de Ortskommandant. In Hooglede was de Ortskommandantur gevestigd in de school van Sleihage. Op veel plaatsen volgden heel wat Ortskommandanten elkaar in sneltempo …

Schuwe Maandag

Schuwe Maandag
Schuwe Maandag

Schuwe Maandag is een belangrijk begrip wanneer men over Wereldoorlog I in de BIE-regio spreekt. Op 19 en 20 oktober 1914 werden heel wat gemeenten en dorpen uit de regio op gewelddadige wijze ingenomen door de Duitsers. De Duitse troepen die in deze dagen naar de streek afzakten waren jonge oorlogsvrijwilligers, vaak studenten, die de oorlog als één groot avontuur zagen. Ze hadden een zeer korte opleiding van acht weken genoten, en hadden minder ervaring dan de geallieerde soldaten waartege…

Spionage en verzet

Spionage en verzet
Spionage en verzet

Tijdens de Eerste Wereldoorlog bouwden alle betrokken landen een omvangrijk spionagenetwerk uit. Naast duizenden professionele spionnen, zowel mannen als vrouwen, schakelden de inlichtingendiensten ook op grote schaal amateurs in. Tijdens de oorlog waren er een 1500-tal Belgen betrokken in de spionagepraktijken van het Belgische en het Franse leger. Zo’n 5000 Belgen hadden banden met de inlichtingendienst van de Britten.…

Verzorging van de gewonden

Verzorging van de gewonden
Verzorging van de gewonden

Omwille van haar strategische ligging achter het front speelde de BIE-regio een belangrijke rol in de opvang en verzorging van Duitse soldaten. Gemeenten die slechts 15 km achter het front lagen werden tijdens de oorlog regelmatig overspoeld door gewonde soldaten die vochten rond Ieper en de Ijzer. In Lichtervelde, Roeselare en Izegem, verder van het front verwijderd, werden verschillende types van Duitse hospitalen of lazaretten gebouwd voor de verzorging van de soldaten.…

Wederopbouw

Wederopbouw
Wederopbouw

Na de oorlog bleef de BIE-regio grotendeels verwoest achter. Gemeenten die dicht bij het front lagen, zoals Westrozebeke, Oostnieuwkerke, Moorslede en Dadizele, waren compleet met de grond gelijk gemaakt. Ook gemeenten die iets verder van het front lagen waren zwaar getroffen na de vele bombardementen en de harde gevechten van het eindoffensief.…